1. Gewicht

Laten we het vooroordeel rond gewicht maar meteen definitief uit de weg helpen. Ja, staal weegt meer dan carbon, titanium of aluminium maar sinds de jaren 90 is dit verschil bijlange niet meer zo groot als de meeste mensen denken. Ook staal heeft heel wat innovatie doorgemaakt en de producenten van fietsstaal, zoals Columbus, Reynolds, Tange, Deddacai, en anderen zijn erin geslaagd om de buizen supersterk en vederlicht te maken. Een stalen raceframe zal misschien een halve kilo meer wegen dan een carbon raceframe. Dat is evenveel als een gevulde bidon. Als we echter het totaal gewicht van fiets, afmontage en fietser in rekening nemen, dan is dit verschil in gewicht te verwaarlozen, en een stalen koersframe bouwen dat te licht is om door de UCI kwalificatie te geraken, is op vandaag geen probleem.

2. Duurzaamheid

Dit argument speelde 50 jaar geleden nog niet zo’n grote rol als vandaag, maar toch is het zo dat als je tegenwoordig een 50 jaar oude fiets ziet rondrijden, het zeer waarschijnlijk een stalen exemplaar zal zijn. De duurzaamheid van staal uit zich in een aantal facetten:

  • Lange levensduur
    Staal heeft een zekere elasticiteit in zich, wat ervoor zorgt dat het niet “scheurt”, een fenomeen dat je bvb veel sneller bij aluminium frames ziet, of kraakt zoals bij carbon frames. Dit fenomeen zorgt er ook voor dat stalen fietsen gemakkelijker doorgegeven worden van eigenaar. Carbon fietsen hebben dan weer een slechte reputatie op de tweedehandsmarkt.
  • Herstelbaarheid
    Staal is een heel flexibel materiaal en kan gemakkelijk hersteld worden, overal ter wereld. Stel dat één van de buizen van je frame beschadigd geraakt door een val of een deuk, dan kan het opnieuw gelast worden, kan die éné buis vervangen worden, of misschien uitgedeukt, dropouts kunnen vervangen worden, etc.
  • Recycleerbaar (of circulair zoals dat tegenwoordig heet)
    Als je weet dat er 2250 liter water nodig is om 1 kg carbon te produceren en die fietsen na hun relatief korte levensduur al snel op de vuilnisbelt terecht komen, dan sta je toch even stil bij de ecologische impact daarvan. Staal is het recyclageproduct bij uitstek. Op vandaag verloopt het leven van staal in een grotendeels gesloten cyclus.

3. Comfort

Er wordt weleens gezegd dat een stalen fiets een ziel heeft, dat fietser en fiets één worden, dat een stalen fiets een uniek gevoel geeft, “steel is real”, etc. Prominente verdedigers van stalen fietsen zullen dit beamen. Door de elasticiteit of “flex” waar we het eerder over hadden, absorbeert het staal voor een deel de oneffenheden in de weg, wat zorgt voor een extra stuk comfort op de weg. Toegegeven, de keuze van banden, geometrie en fit van het frame zijn hier van veel groter belang dan enkel het materiaal, maar alle beetjes helpen.

4. Performantie

De ideeën rond performantie zijn de laatste jaren en met recente technologieën veranderd. Een koersfiets met dunne tubes was zeer performant maar niet comfortabel. Een reisfiets was zeer comfortabel, maar dit ging dan weer ten koste van snelheid. Mountainbikebanden waren super off-road, maar gaven dan weer geen shwung op het asfalt. Nu weten we dat performantie en comfort niet tegengesteld zijn aan elkaar, maar net met elkaar verweven. Ook het peloton heeft dat inmiddels ontdekt en schakelt bvb terug over naar bredere banden. Maar ook de geometrie van het frame en het introduceren van de juiste mix tussen stijfheid en flex zullen zorgen voor performantie. De grote variëteit aan diameters, vormen en kwaliteiten van stalen buizen zorgen ervoor dat de framebouwer een fiets kan bouwen met een perfecte balans tussen stijfheid en flex voor een specifieke fietser en op die manier de performantie maximaliseert.

In deze video van GCN wordt uitgelegd hoe Tom Sturdy, die ook mijn leermeester was, voor hen de perfecte stalen fiets creëerde.

Over dit topic alleen al valt een boek te schrijven, want performantie hang van véél meer zaken af dan alleen framemateriaal of breedte van de banden en ik kom hier zeker nog eens op terug in een andere post.

5. Op maat

Staal is bij uitstek geschikt om fietskaders op maat, aangepast aan één bepaalde persoon, te maken. Het is gemakkelijk te bewerken en het hoeft niet, zoals bij carbon bvb, in een industriële mal worden gegoten. De bewerkbaarheid van staal zorgt er ook voor dat het frame kan worden voorzien van alle “speciallekes” die iemand wil: interne kabelroutering, geïntegreerde verlichting, aanhechtpunten voor rekken, spatborden, noem maar op. Of ook dat het frame kan “geplooid” worden rond een breed formaat van banden. Daarnaast kan de framebouwer kiezen uit een groot assortiment in kwaliteiten, diameters, lengtes en vormen in stalen buizen. Neem maar eens een kijkje op de website van Columbus. Je zal versteld staan van het uitgebreide assortiment.  Kortom, het gebruik van staal geeft de framebouwer een enorme flexibiliteit om te focussen op wat belangrijk is voor een bepaald type fiets en vooral op wat belangrijk is voor jouw fiets!

Conclusie

Staal is niet meer het zwakkere broertje van weleer en heeft heel wat te bieden, zowel op vlak van circulaire economie, voordelen voor de lokale producenten, maar vooral ook voor jou. Op zoek naar een nieuwe fiets, ontdek dan een nieuw level van performantie en comfort en kies  staal en wie weet wordt die nieuwe fiets meteen ook je laatste!

Wil je nog verder lezen? Bij Rene Herse, het vroegere Compass Cycles, doen ze al jarenlang onderzoek naar performantie, framematerialen, banden en dan vooral hoe dit alles met elkaar in verband staat. Lees gerust eens waarom zij voor staal kiezen.

Schrijf een opmerking